Námsstöðvar

1. stöð: Bæjarhlaðið

Velkomin á umhverfisstíginn Slóð aldanna. Vonandi fáum við gott veður. Byrjum á að athuga það. Hvaða átt er í dag? Vonandi er þurrt :) Ef svo er ekki, hversu mikil er úrkoman? (Suddarigning, skúrir, hellirigning ...)

Hvert er hitastigið?

Hvaða klæðnaður hentar best í dag?

Eru allir nógu vel klæddir?

2. stöð: Gamli túngarðurinn

gmul grjthlesla fyrrverandi tngarur.jpgHann er ofan við bæjarhúsin og afmarkar túnið eins og það var fyrr á tímum. Nú orðið fer ekki mikið fyrir honum en áður fyrr var hann mannvirki, hlaðinn af mannahöndum. Hvert ætli hlutverk túngarðsins hafi verið?

Í gamla daga þurftu börn að sinna vöktunarstarfi á vorin.  Vitið þið hvaða starf það var? Skyldu túngarðar eins og þessi hafa létt þeim starfið?

Svo skulum við bera túngarðinn saman við nýlega girðingu rétt hjá. Úr hvaða efnivið er hún. Veistu hvaða tæki eru notuð við girðingavinnu nú á tímum?

3. stöð: Foss

fossinn  kludals.jpg - 69.04 KbHér sjáum við foss. Hann er í ánni Kúludalsá. Hvernig á er það? Bergvatnsá, jökulá, lindá, dragá? Í frosti fer fossinn í klakabönd og þá er hér mikið af grýlukertum.

 

 

 

 

 

4. stöð: Klettar (álfaborg?)

klettar vi na.jpg - 66.48 Kb

 

 

Hvernig ætli þessir klettar hafi orðið til?

Trúir þú á álfa? Kanntu einhverja álfasögu?

5. stöð: Sjávarkambur

Þar sem skaflinn er ofan þjóðvegar gefur að líta fornan sjávarkamb. Hvernig ætli standi á því að sjávarkamb er að finna þarna? Hversu gamall ætli hann sé?

sjvarkambur.jpg - 61.21 Kb

 

 

 

Möl í sjávarkambi

 

Við skulum athuga hvernig steinarnir í sjávarkambinum eru í laginu. Eru þeir með hvassar brúnir eða ávalar? Hvers vegna? Hver ætli sé aðal bergtegundin hér?

 

6. stöð: Kaldavermsl

Hafið þið heyrt þetta orð fyrr? Hér er lækur þar sem vatnið er alltaf jafn heitt. Af hverju ætli það sé ekki heitara á sumrin en á veturna?

Hann kemur út úr hlíðinni (uppspretta).

 

Ætli það sé óhætt að fá sér að drekka?


7. stöð: Gamli vegurinn: Slóð aldanna

Gömul þjóðleið

Hér er gömul og hálfgróin vegarslóð; það má kalla hana Slóð aldanna því hún hefur verið farin öldum saman. Hvert skyldi fólk hafa verið að fara? Hvaða erindi átti það? Hvers vegna valdi fólk þennan stað fyrir veginn? Hvernig er undirlagið? Hvernig er vegurinn búinn til?

8. stöð: Gróðurlendi

Lítum á gróðurinn (sjá mynd við stöð 7). Hér er stutt niður á grjót. Hvað einkennir gróðurinn á þessu svæði? Er mikið af mosa? Hvernig eru grösin? Þurfum við að fara varlega þegar við stígum niður? Skyldi búpeningnum finnast grasið hérna gott á bragðið?


Fjallshlíð9. stöð: Horft til Akrafjalls

Hvenær og hvernig ætli  fjallið hafi myndast?

Hvað merkir hugtakið rof og hvað ætli séu þá rofleifar? Horfið á hamrabeltin og skriðurnar. Roföflin eru alltaf að verki. Hvernig?


10. stöð: Rof og rofleifar

Brekkubambur ofl.


Fjöllin við Hvalfjörðinn eru rofleifar. Lítum í kringum okkur.

Brekkukambur (gömul eldstöð), Botnssúlur og Eyrarfjall.

 

 

 

 

Esjan2

 

Lokufjall, Dýjadalshnjúkur, Blikdalur.

Keilir ofl.

 

 

 

 

 

 

Keilir og fleiri fjöll á Reykjanesskaga.

Manngert landslag

Manngert landslag er líka til. Hérna sjáum við niður á Hólabrú. Þar eru malarnámur. Stóra hrúgan er malað grjót. Þetta er ekki rofleif!

 



11. stöð: Gróðurlendi

Nú komum við í votlendi. Hvað einkennir gróðurinn hér? Eru ekki allir vel skóaðir? Það má taka plöntusýni.

12. stöð: Hrossahópur

Frá vori og fram á haust eru hross á beit á þessum slóðum. Upplagt er að skoða þau. Kannski eru einhverjar hryssur kastaðar. Að vorlagi fara hrossin úr vetrarhárunum og þau verða glansandi og spengileg. Oft eru mikil ærsl í hrossahópnum á vorin. Það er hneggjað og frísað og tekið á sprett af minnsta tilefni.
sti a sumri.jpg - 45.81 Kb

 

 

Nú tekur seinni hluti umhverfisstígsins við. Við göngum í átt til sjávar.


13. stöð: Vör

Nú komum við að vör. Hún er kölluð Skvömp. Hér var róið út á fjörðinn fyrr á tímum. Hvernig ætli bátarnir hafi verið? Hvernig afla skyldu menn hafa komið með að landi? Hvernig ætli hann hafi verið fluttur heim að bæ?
skvmpin.jpg - 56.12 Kb

14. stöð: Hóll

Hóll í miðju túni! Hvaða fyrirbæri er það? Gæti þetta verið álfhóll?

Lítum á gróðurinn. Hér erum við stödd á valllendi. Hvað einkennir það gróðursamfélag?

15. stöð: Jarðskjálftamælir

Þessi mælir fylgist með hreyfingum neðanjarðar. Honum er komið fyrir hérna til að stuðla að öryggi þeirra sem fara um Hvalfjarðargöngin.


16. stöð: Sker og staðfuglar

Við stöldrum við á sjávarbakkanum og horfum á svart skerið rétt við ströndina. Hvers konar náttúrufyrirbæri er skerið?

sker og skarfar.jpg - 68.06 Kb

 

Ef farið er varlega styggist fuglinn ekki. Þarna býr skarfurinn. Hvernig fugl er það? Á hverju lifir hann? Er hann staðfugl eða farfugl? Kannski sjáum við líka nokkra æðarfugla og máva. Á hverju skyldu þeir lifa?


17. stöð: Hrossahópur

Nú erum við stödd neðan þjóðvegar. Á þeim slóðum dvelja hrossin að vetrarlagi. Þá getum við skoðað hvernig þau hafa  búið sig undir veturinn. Við getum þreifað á síðum þeirra sem eru spök. Þau eru búin að safna lagi af spiki utan á sig og hárin eru öðruvísi en á vorin. Hvernig og af hverju?

sti a vetri.jpg - 56.65 Kb

Lítum nú á ungviðið. Einhverjir í hópnum hafa séð fylfullar hryssur að vorlagi. Þeir vita að þessi spræku folöld sem við sjáum eru afraksturinn hjá þeim, vel nærð á kaplamjólk og grængresi. Sum þeirra eru að skipta um lit nokkrum mánuðum eftir köstun. Af hverju ætli það sé?

sti bur eftir gjf.jpg - 25.58 Kb

Getur þú séð eitthvað sem bendir til að ekki séu allir jafnir innan hópsins, að þar sé ákveðin virðingarröð? Hvaða máli ætli hún skipti varðandi það að lifa af?


18. stöð: Fjaran

Vestra-vik. Brimsorfnir klettar. Hnullungafjara. Lábarðir klettar og hnullungar. Fullt af þörungum. Við tökum sýni!
krakkar  vestra viki.jpg - 92.72 Kb

lbarir steinar  fjru.jpg - 77.52 Kb

skipi  vestra viki.jpg - 59.34 Kb

Fjaran: framhald
Eystra-vik. Lífríkið: Tökum fleiri sýni úr fjörunni! Finnum krabbadýr, kannski trjónukrabba, lindýr svo sem olnbogaskeljar eða klettadoppur, skrápdýr svo sem ígulker eða krossfiska. Þessi dýr og þörungana líka getum við skoðað í víðsjá á eftir. Hér eru líka skrýtnir steinar t.d. skessuketill.
skessuketill 2.jpg - 75.15 Kb

Fjaran: framhald.

Flóð og fjara. Hvað er það? Af hverju stafar það? Er aðfall eða útfall núna? Hvernig getum við séð það?  


19. stöð: Bæjarlækurinn

Hvernig vatnsfall er hann? Hvaðan kemur vatnið? Hver er munurinn á jökulsá, bergvatnsá, dragá og lindá?

hylur og ltill foss.jpg - 97.84 Kb


Og nú erum við komin heim aftur. Gott að fá eitthvað í svanginn og hvíla lúin bein. Smile